Гөнаһтан сакланыйк, игеннәрне таптамыйк

Быел әле яңа шытып килгән, яшь бала кебек көчсез уҗым басуын аркылыга-буйга тапталганын кабаттан күргәч, андыйларга нәфрәтем тагын да көчәйде.

Без, күрше белән басу юллары ачылгач, "Сорнай" хуҗалыгы җирләре аша "кичке биләмгә", саф һава суларга чыгабыз. Тәрбиясез, ваемсыз машина йөртүчеләрне, икмәк кадерен белмәүчеләрне үзебезчә каһәрлибез, андыйларны иписез берәр атна ач тотарга кирәк дигән фикергә киләбез. Шуларның берәрсен фаш итеп, халык алдына чыгарып бастырып тиешле җәзасын бирергә иде дә бит. Әлеге бозык гамәлләрне яшь, урта буын вәкилләре эшлидер, минемчә, олы кеше андый юлга басмас, гөнаһ алмас.

Кайбер яшьләребез икмәкне исраф итүнең олы гөнаһ икәнен белмиләрдер, белсәләр, ахмаклык кылмаслар иде.

Икмәк гомер-гомергә иң кадерле ризык саналган. Әби-бабаларыбыз ипине хөрмәтләп, чиста тастымалга төреп шүрлектә саклаганнар, өстәлдә калган валчыгын җыйнап алганнар.

Борынгы бабаларыбыз ипигә кадер-хөрмәтне шулай белдереп, олылаган.

Икмәк кадере турында риваять: борын заманда аланлыкта бер авыл агае печән чапкан, тамак туйдырырга утырган. Туклангач аш-суын җыештырганда ипинең бер валчыгы үлән арасына төшеп югалган. Эзләп-эзләп тә таба алмагач, валчык төшкән урынны өстенә мал-туар басмасын, кешеләр таптап исраф итмәсен дип, киртәләп куйган.

Басулар буйлап атлаганда тагын бер күңелне борчыган хәлгә тап буласың. Ул кирәксезгә салынган юллар. Яңа урыннан бер машина үтсә, артыннан икенчесе, өченчесе китә, нәтиҗәдә басуны ярып яңа юл хасил була. Тора-бара ул киңәя, урыны белән 20-25 метр киңлектәгеләре дә очрый. Район буенча шундый юллар бихисап.

Элегрәк төрле чаралар күреп, әйтик аркылыга сукалап, канау казып, киртә тотып һ.б ысуллар белән көрәшә иделәр. Хәзер кирәк санамыйлардыр, күрәсең, кем кайдан тели, шуннан юл сала.

Маңгай тиреп түгеп икмәк үстергән игенче хезмәтенә төкереп карау дими, ни дисең әлеге хәлләрне.

Сүз уңаеннан, күп еллар элек булган бер вакыйганы сөйләп китим әле. Борнак басулары аша Чепьяга барырга туры килде. Стена кебек биек булып үскән арыш басуы буенча тар гына юлдан барганда, каршыга җиңел машина килгәнен күреп, читкәрәк кереп, аз гына игенне таптарга туры килде. Шунда теге шоферның, җайлап узганда икмәкне таптамыйча үтеп була иде дигән сүзләрен бүгенгедәй хәтерлим, миңа гомерлек сабак булды. Әлеге егетебез хуҗалыкның игенчелек буенча белгече булгандыр, дип фаразлыйм. Кем генә булмасын, андыйларга хөрмәтем зур.

Вак бозыклыктан зуррагына бер адым. Шул ялгыш адымны ясамаска, балаларыбызны яхшы белән яманны аерырга, кирәксез гамәлләр кылудан сакланырга ныклабрак өйрәтәсе иде. Бу барыбызның уртак бурычы.

Язманы укып, йөз кешенең берсе генә тиешле нәтиҗәне чыгарып, гөнаһтан сакланса, рәхмәтле булыр идем.

Фәләхетдин Гарәфетдинов,
хезмәт ветераны.