Хезмәт

Лыз сӧзуло, голькыт сӧзуло дэреме...

Аръёс-дауръёс ортчемъя удмурт калык дӥськут кулэлыксэ ыштӥз, соосты нуллӥсьёс пумен кулэсмизы. Адямиос уждунзэс уксёен басьтыны кутскем бере, ас киосын куэм дӥськутъёсты каллен-каллен воштӥзы магазинысь басьтэм фабричной дӥськутъёс.

Черсон, куиськон, шорт дасян, чильпаськон, керттӥськон но мукет киужъёс сокем кулэ ӧз ни луэ. Озьы ке но тросаз семьяосын тус-тас карытэк утьыса возизы вашкала дӥськутъёссэс, камализэс, дэремлы, дукеслы, зыбынлы куэм кесэгъёссэс, ӵушконъёссэс, быркенчиоссэс, ужтӥрлыкъёссэс. Туж гажасько сыӵе ӝикыт адямиосты, кудъёсыз та дырозь утьыса возизы но берыктӥзы вашкала дӥськутъёслэсь но мукет арбериослэсь данзэс. Табере туннэ соосыз туж кулэ кариськомы, бадӟым данъяськомы. Туэез но, вуоно поколение но, медаз ышты калыкмылэсь ортчем сюрессэ. Киысь кие сётыны кулэ вашкалаосмылэсь тыршыса кылдытэм узырлыкъёссэс, но валэктоно сямъёссэс-йылолъёссэс. Ӵемгес юалляськоно-вераськоно мӧйыосын, берло жаляно медаз луы ни. Котькуд нодлыко адями, пе, тодыны кулэ аслаз сизьым поколениез сярысь.

Шӧдӥське, берло дыре вордскем палам Балтась районысь удмурт гуртъёсын улӥсьёс ӵем но ӵем пӧртэм чеберлыко самодеятельной конкурсъёсы но праздникъёсы пыриськыло шуыса. Палэнэ уг кылё мӧйыос но, нылпиос но. Мон сыӵе ужрадъёсты Интернет пыр, «Азьлане» газетлэн сайтысьтыз учкылӥсько. Отысь ик адӟисько удмурт дӥськутъёсын дӥсяськыса сцена вылын быгатонлыкъёссэс возьматӥсьёслэсь туспуктэмъёссэс но. Газетын ужасьёслы бадӟым тау Интернет пыр газетын потэм гожъямъёсын, туспуктэмъёсын палэнын улӥсьёсты но тодматэмзы понна.

Но, жаляса верано луэ, куд-ог коллективъёслэн сцена вылыны возьматоно костюмъёссы удмурт дӥськутлы тупась нимысьтыз куронъёслы уг тупало. Сцена вылысен возьматоно дӥськут тужгес но радзэ валаса быдэстэмын луыны кулэ.

Кылсярысь, дэрем сӧзуллэн вылӥысь тасмаез 1 см пасьта гинэ, кыкетӥез тасма сюбег (ансыр), куинетӥез паськытгем, берпуметӥез самой паськыт (та тасмалэн буёлэз ик сётэ дэремлы ним но: лыз сӧзуло дэреме, вож яке голькыт сӧзуло дэреме шуыло), собере ини сяськаё басмалэсь паськыт сӧзул. Тасмаос куспын 2 мм кадь вис луыны кулэ. Айшетлэн сӧзулаз тасмаосыз, мукет ласянь кутӥсько: вылӥяз паськыт тасма, отӥяз сюбеггем но сюбеггем тасмаосын кутоно. Декоративной сюбег тесёмкаосты но уже кутоно луоно. Айшетлэн тасмаосыз дэремлэн тасмаосыныз одӥг линиын луыны кулэ, нош чильтэрез дэремлэсь паськыт басма сӧзулзэ мед шобыртоз (али дыре магазинъёсысь зэмос киын керттэм кадь ик чильтэръёс басьтыны луэ). Камзоллэн кузьдалаез одно ик дэремлэн вылӥ тасмаез дорозь луыны кулэ. Азьвыл серекъяло вылэм дэрем вуттӥсез, кудӥз тасмаослэсь буёлзэ сураса сӧзул кутэ ке. Туж чаклало вылэм буёлъёслэсь артэ кельшемзэс.

Та куронъёсты чакласа вурем дӥськутэн туж бадӟым сцена вылэ но потыны возьыт уз луы, муспотон пичи артистъёс но тужгес мусо адӟиськозы. Асьмеос мед быгатомы данъяськыны, ушъяськыны мукет калыкъёс азьын дӥськутъёсынымы но, быгатонлыкъёсынымы но.

Куддыр кылоно луэ: «Кыӵе-мар шедьтӥм сое ик дӥсямы, тазэ но шуген шедьтӥмы». Сцена вылэ потэм бере дӥськут одно ик чебер но радызъя луыны кулэ, туж умойтэм адӟиське вакчи ке удмурт дэрем, пыдес дорозь гинэ ке. Дэмлан сётэме потэ: кылсярысь, дэрем вакчи ке, солэн улӥяз дэремлы тупась басма итоно но со вылэ ини тасмаос кутоно, яке итэт пуктоно дэремлэн кусказ, камзол улын уз адӟиськы итэмез. Бигер калош но интыяз ӧвӧл дыр кадь потэ, чик но уг кельшы. Вашкала туспуктэмъёсты учкыса валано, удмуртъёс (кутъёсын сяна) вакчи ныро калошен яке катаен ветло вылэм.

Вера Пашкеева, Ижкар.

Редакцилэсь.

Гажано эшъёс, лыдӟисьёс, тужгес но арлыдоос! Оло тӥляд но та темаен, удмурт калык дӥсен герӟаськем малпанъёсты, мылкыдъёсты, тодэ ваёнъёсты вань, дыр. Ивортэ милемлы, гожтэ «Азьлане» газетэ. Асьме калык дӥськутлэсь зэмос вылтуссэ, аспӧртэмлыксэ утён понна со туж пайдаё луысал. Витиськом гожъямъёстэс.

Реклама
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 28 март 2018 - 21:20
    Жители села Ципья запустили белые шарики - Кемерово мы с тобой!
  • 20 март 2018 - 15:37
    Балтачта "Созвездие - Йолдызлык" фестивале талантларны барлый
  • Балтачта "Созвездие - Йолдызлык" фестивале талантларны барлый
  • Борнаклар елгасында бәйрәм
  • "Очрашуларны көтеп торабыз,әти-әни һөнәреннән үрнәк алабыз"
  • Йолдызлар “Йолдызлык”ка әзер
  • Балтач газчылары туган якка мәдхия җырлады
  • Балтач бистәсендә ярминкә
  • Пыжмара мәктәбе 100 еллыгын билгеләп үтте
  • ТР Мәгариф һәм фән министры Рафис Борһанов Чапшар күпфункцияле үзәгенндә булды
  • Балтач район Советының егерменче утырышында Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министры Рафис Тимерхан улы Борһанов катнаша
  • Район хуҗалыкларында үтә торган хисап җыелышларының чираттагысы "Уңыш"та булды
  • Балтачта 15 февральдә әфганчы-интернационалистлар көне билгеләп үтелде
  • "Татарстан чаңгы юллары"нда балтачлылар да зур активлык күрсәтте
  • "Смәел" җәмгыятендә эшләүчеләр 2017 елда башкарган эшләренә анализ ясарга җыелды...
  • Бүген “Кама” күмәк хуҗалыгында отчет-сайлау җыелышы булып узды. Анда районыбыз башлыгы Рамил Нотфуллин да катнашты
  • “Каймак-Тау”да онытылмаслык бәйрәм үтте
  • Көшкәтбашта февральдә дә чәчәкләр ата
  • Балтачның “Ак калфак”чылары быел кәсепчеләрне барлау эшенә керешә
  • Ветеран чик сакчылары Казан шәһәрендә хәрби-спорт темасына багышланган чарада катнаштылар
  • Кечкенә йолдызларыбыз "Йолдызлык"та сынала
  • Бассейн ачылды! Уррра!!!
  • Балтачта Бассейн ачылу тантанасы
  • Кариле китабын тәкъдим итү кичәсе
  • Балтачтагы "Дулкын" бассейны
  • Республиканың "Наз" хәйрия фонды Балтачның бертөркем баласына "Яңа ел тамашасы" бүләк итте
  • Балтачта җитәкчеләр ярышты
  • Район башлыгы Рамил Нотфуллин призына үткән көрәш ярышлары (1көн)
  • Норма урта мәктәбенең 100 еллык юбилей кичәсе
  • Балтач районында ЗАГС хезмәткәрләре хөрмәтләнде
  • Балтачта "Төнге чаңгы юллары" яңа сезонын ачты
  • 9 декабрьдә башкалада узган авыл хуҗалыгы ярминкәсеннән фоторепортаж
Ночной режим